Een nieuwe kerk voor Vijfhuizen
De Nederlands Hervormde Gemeente had al lange tijd een kerk in Vijfhuizen. Met de groei van het dorp groeide ook de behoefte aan een nieuw kerkgebouw.
Daarvoor was geld nodig. En dus gebeurde iets wat we in Vijfhuizen eigenlijk nog altijd herkennen: het dorp kwam in beweging.
Negen jaar lang werd geld ingezameld voor de bouw van de nieuwe kerk. Er werden oliebollenacties gehouden en evenementen georganiseerd. Oud papier werd ingezameld, er waren kienavonden en er werden lepeltjes verkocht met een afbeelding van het oude kerkje. Gulden voor gulden kwam het benodigde bedrag dichterbij.
In april 1960 kon het Haarlems Dagblad uiteindelijk melden: “Bouw nieuwe Hervormde kerk in Vijfhuizen begint spoedig.” De krant zette daar veelzeggend onder: “Na negen jaren offervaardigheid.”
De nieuwe kerk zou worden gebouwd op de hoek van de Spieringweg en de Vijfhuizerweg, waar reeds het Hervormde Jeugdgebouw ‘De Oude Stal’ gevestigd was. De voormalige landbouwgrond kreeg steeds nadrukkelijker een kerkelijke en maatschappelijke functie. In 1961 werd de huidige kerk gebouwd.
De oude woning verdwijnt
Met de nieuwbouw aan de Zijdewinde werd besloten daar een woning te kopen die als pastorie kon dienen. De voormalige woning van Pieter van Reeuwijk aan de Vijfhuizerweg was inmiddels sterk verouderd. Het gebouw nog volledig opknappen werd niet langer als een goede oplossing gezien.
In 1971 werd daarom de grond die bij de voormalige woning aan Vijfhuizerweg 981 voor 50.000 gulden verkocht aan de gemeente Haarlemmermeer. De gemeente liet de oude woning vervolgens slopen. De vrijgekomen grond werd bestemd als openbaar groen.
Voor de kleuterschool in De Oude Stal betekende dat iets heel tastbaars. Het voormalige erf werd een groene ruimte en speelweide waarvan de kinderen gebruik konden maken. Maar voor hoe lang?
Protest in het dorp
Aan het einde van de jaren zeventig ontstonden plannen op de grond van de voormalige woning toch een pastorie te bouwen. De grond werd teruggekocht, maar de omwoners waren gehecht geraakt aan hun stukje openbaar groen. In april 1979 verscheen een krantenartikel met de opvallende kop:
“Bewoners Vijfhuizen: Terrein en groen houden.”
De plek was inmiddels groen geworden en werd gebruikt door het dorp. Bewoners vreesden dat door de bouw bomen zouden verdwijnen en een deel van de open ruimte verloren zou gaan.
Op de bij het artikel geplaatste foto zien we de kerk en het terrein zoals het er toen uitzag. Het is een prachtig tijdsbeeld van een plek die opnieuw aan de vooravond van verandering stond.
Uiteindelijk kwam de grond weer in handen van de Hervormde Kerk te Vijfhuizen en gingen de plannen voor de pastorie door. In 1980 werd de nieuwe pastorie voltooid.
De pastorie kreeg vervolgens de naam ‘De Burcht’ als dankbare herinnering aan J.L. van der Burch. Hij was de eerste dijkgraaf van de Haarlemmermeer polder en een bekend lokaal politicus. Dat de pastorie van de kerk naar hem vernoemd is heeft vooral te maken met het legaat dat hij naliet: “Bestaande in den grond, gelegen aldaar…, geschat ter vermoedelijke geldswaarde van hoogstens f 100,- waarop indertijd door een der predikanten der gemeente is gesticht een gebouw, dienende tot evangelisatie en het uitoefenen va nde godsdienst.’ *
*uit Samen in Verbondenheid maart 2000
Geschreven door Marco Schoorl